Recensie “The socialworker”

Mousa heeft een prachtige dialoog geschreven die sterk lijkt op zijn eigen levensverhaal. De kracht zit in de kwetsbaarheid van het verhaal: kleine en subtiele bewegingen maken het rijk en diep. Rijnders speelt de vader met verfijning: de ingetogen lichaamstaal, het verzitten bij spanning, het wegkijken en mompelen wanneer hij weer een naam vergeet, het opgeheven hoofd waarmee hij zijn berouw verbergt achter zijn standvastigheid, en de schouders die ontspannen zodra hij het nummer ‘Enta Omri’ van Oum Kalthoum hoort. Tegenover hem zet Mousa met veel passie de zoon neer, balancerend tussen het luid opeisen van erkenning en zachte verzoening. Teder stelt de zoon zijn vader gerust: ‘Yaba, ik zal voor jou blijven zorgen.’

De manier waarop Mousa en Rijnders de ruimte gebruiken vind ik interessant, het onthult iets van hun verhouding. Waar Rijnders de hele voorstelling in zijn hoek van de bank blijft zitten, beweegt Mousa zich door de hele ruimte heen. In dat contrast zit een rode draad van vervreemding en verbinding: de vader wacht op toenadering van zijn zoon en zoekt die zelf nauwelijks op, terwijl hij de frustraties en beschuldigingen van zijn zoon over zich heen krijgt. Het decor is sober, zoals je zou verwachten van een rouwkamer. Een doodskist, een statafel met daarop een rouwboek en een foto van de overledene, en een bank met een klein tafeltje. Vader Hassan, die de gehele voorstelling in een hoek van de bank zit, lijkt bijna zelf onderdeel van het decor. Het felle licht laat geen schaduw toe om je in te verbergen. De kwetsbare relatie ligt geopenbaard voor ons. En afhankelijk van de nabijheid die Shaker voelt tot zijn vader wordt de afstand tussen hen groter of kleiner, wat de confrontatie verder aanscherpt.

Uiteindelijk, als alles is gezegd, staat Hassan op uit zijn hoek. Zijn standvastigheid laat hem los en hij kan bewegen richting verzoening, niet alleen met zijn zoon maar ook met zichzelf, vrij van angst. Het lijkt wellicht veel om alles bespreekbaar te maken op de begrafenis van je moeder en vrouw, maar rouw doet dat met je. Het maakt scheuren in relaties zichtbaar en emoties overweldigend waardoor je niet anders kan dan ze te uiten. Je pijn krijgt woorden en als je samen verder wilt dan is er maar één weg: erdoorheen.